DỊCH THUẬT VIỆT NAM

Dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài

DỊCH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT RA TIẾNG NƯỚC NGOÀI [1]
[FONT=Arial][SIZE=2]Nguyễn Văn Huê [FONT=Arial][SIZE=2][COLOR=#0000ff][2][/RIGHT] [FONT=Arial][SIZE=2]Trong quá trình giao lưu và hội nhập quốc tế, nhu cầu tiếp cận, tìm hiểu, thực hiện pháp luật nước ngoài đối với công dân, tổ chức, doanh nghiệp ở nhiều nước tăng lên nhanh chóng, đặc biệt trong những năm gần đây khi toàn cầu hoá đã trở lên mạnh mẽ hơn. Bên cạnh đó, việc một quốc gia này áp dụng pháp luật của các quốc gia khác nhằm giải quyết các quan hệ pháp luật dân sự có yếu tố nước ngoài trở lên phổ biến hơn. Chính vì vậy, hoạt động thông tin pháp luật ở các quốc gia không chỉ dừng lại trọng phạm vi tổ chức, công dân của nước mình mà còn hướng đến đối tượng là người nước ngoài. Một trong những hình thức được nhiều nước áp dụng đó là dịch văn bản quy phạm pháp luật ra một số ngôn ngữ thông dụng, đăng tải trên các trang tin điện tử chính thức của Nhà nước nhằm tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp nước ngoài dễ dàng tiếp cận. [FONT=Arial][SIZE=2]Đối với nước ta, sau hơn 20 năm đổi mới, với chủ trương mở rộng giao lưu, đa phương hoá các quan hệ quốc tế, Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế, Trong quá trình đó, dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài, được xác định là chủ trương quan trọng trong việc thông tin pháp luật nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật Việt Nam của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp nước ngoài. Chủ trương này đã được cụ thể hoá trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996, tiếp tục được khẳng định trong lần sửa đổi vào năm 2002 và trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008. [FONT=Arial][SIZE=2]Thực hiện chủ trương nói trên, thời gian qua, Nhà nước ta, một mặt, tiến hành đẩy nhanh tiến trình đổi mới, hoàn thiện hệ thống pháp luật, mặt khác, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động phổ biến pháp luật, khuyến khích hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của đông đảo cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Chính vì vậy, hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài đã được một số tổ chức, cá nhân, nhà xuất bản tiến hành. Hoạt động này đang có chiều hướng phát triển mạnh mẽ hơn trong những năm gần đây. Các văn bản quy phạm pháp luật thường được dịch ra một số ngôn ngữ thông dụng, như: Anh, Pháp. Tuy nhiên, hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật ở nước ta thời gian qua, nhìn chung còn thiếu tính hệ thống, chưa đáp ứng được yêu cầu tìm hiểu pháp luật của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nước ngoài,…. Một trong những nguyên nhân của hạn chế trên đây là do chưa có hành lang pháp lý cụ thể nhằm xác định thống nhất về loại văn bản cần phải dịch, thời điểm dịch văn bản, chưa có quy định nhằm xác định, phân biệt rõ giá trị pháp lý bản dịch của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền với bản dịch của các tổ chức, cá nhân; chưa hình thành những địa chỉ chính thức của Nhà nước đăng tải các bản dịch, chưa có quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài,... [FONT=Arial][SIZE=2]Thực tế nêu trên cho thấy cần sớm ban hành Nghị định quy định vấn đề dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài nhằm cụ thể hoá nguyên tắc đã được xác định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Theo chúng tôi, Dự thảo Nghị định cần tập trung đề cập một số nội dung sau đây: [FONT=Arial][SIZE=2]+ Loại văn bản cần được lựa chọn dịch ra tiếng nước ngoài [FONT=Arial][SIZE=2]Theo quy định thì việc dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài không bắt buộc đối với tất cả các loại văn bản. Vấn đề cần được xác định trong Dự thảo Nghị định là chỉ ra nguyên tắc, tiêu chí để lựa chọn văn bản dịch ra tiếng nước ngoài. Có ý kiến cho rằng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nên tập trung vào việc dịch các văn bản quy phạm pháp luật về kinh tế, thương mại, dân sự, thuế quan phục vụ cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, theo chúng tôi, ngoài những văn bản trên, cần bổ sung việc dịch các văn bản có liên quan đến việc giải quyết các tranh chấp, các văn bản có liên quan đến thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực: đầu tư, xuất, nhập cảnh, cư trú, đi lại đối với công dân nước ngoài. Những văn bản này được dịch sẽ một mặt, gửi thông điệp về nỗ lực của Việt Nam trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, từng bước hội nhập sâu rộng nền kinh tế thế giới, mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận, tìm hiểu và thực hiện pháp luật Việt Nam trên nhiều lĩnh vực phục vụ cho những hoạt động có liên quan đến việc đầu tư, làm ăn, sinh sống, đi lại của người nước ngoài tại Việt Nam. Bên cạnh đó, cũng cần hướng tới những văn bản có liên quan đến thể chế chính trị, dân chủ ở Việt Nam nhằm giúp cho nhân dân thế giới hiểu rõ hơn về nền dân chủ thực sự ở nước ta cũng như thiện chí, nỗ lực của Việt Nam trong việc xây dựng một thế giới hoà bình, ổn định, thịnh vượng. [FONT=Arial][SIZE=2]+ Giá trị pháp lý của bản dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài [FONT=Arial][SIZE=2]Trên cơ sở nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền quốc gia, luật pháp quốc tế không quy định một quốc gia phải dịch ra một thứ ngôn ngữ khác ngôn ngữ chính thức của mình các quy định của pháp luật và không quy định bắt buộc về sự bảo đảm giá trị pháp lý của bản dịch như bản ngôn ngữ chính thức của quốc gia đó. Theo quy định của một số Tổ chức quốc tế, vấn đề dịch văn bản pháp luật của các quốc gia chỉ được xem như hoạt động thông tin pháp luật nhằm góp phần để các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân các quôc gia thành viên dễ dàng tiếp cận hệ thống pháp luật của quốc gia khác. Do vậy, việc xác định giá trị pháp lý của bản dịch (như bản gốc hay không) hoàn toàn là quyền của mỗi quốc gia, thể hiện thiện chí, tự cam kết và ràng buộc trách nhiệm pháp lý của mình trong quan hệ quốc tế. [FONT=Arial][SIZE=2]Vì vậy, chúng tôi cho rằng, đối với nước ta trong giai đoạn hiện nay, hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật được đặt ra với những yêu cầu về tính hệ thống các văn bản cần dịch, tính chặt chẽ về mặt pháp lý của bản dịch trong khi đây là một hoạt động tương đối mới đối với các cơ quan nhà nước, các điều kiện cho hoạt động này chưa đầy đủ nên việc quy định bản dịch có giá trị pháp lý như bản tiếng Việt là chưa thích hợp. Nghị định chỉ nên dừng lại ở mức quy định tính chính thức đối với những bản dịch của các cơ quan nhà nước và cần có quy định để chúng được đăng tải một cách có hệ thống trên một tạp chí chính thức (kể cả trang thông tin điện tử trên internet), phục vụ cho hoạt động tra cứu, thực hiện. [FONT=Arial][SIZE=2] Tính chính thức của các bản dịch do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện được đảm bảo bởi các quy định chặt chẽ về trình tự, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan và bản dịch đó phải được ký, đóng dấu bởi cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, nó còn được bảo đảm bởi sự nỗ lực của Nhà nước ta vì sự hợp tác, ổn định, phát triển, thể hiện qua quan điểm của Nhà nước ta không những bảo đảm lợi ích quốc gia, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam mà còn luôn có thiện chí đảm bảo sự bình đẳng, cùng có lợi giữa các quốc gia trong quan hệ quốc tế, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, doanh nghiệp, người nước ngoài theo các quy định của Việt Nam. Những quy định về tính chính thức đó tạo ra sự tin cậy trong việc tra cứu, tìm hiểu pháp luật Việt Nam đối với các tổ chức, doanh nghiệp, người nước ngoài và cho phép phân định được hệ thống các bản dịch chính thức của các cơ quan nhà nước với các bản dịch không có tính chính thức của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. [FONT=Arial][SIZE=2]+ Cơ quan chịu trách nhiệm dịch văn bản [FONT=Arial][SIZE=2]Việc tổ chức dịch văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước phải được quy định rõ ràng, cụ thể, nhằm xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan đối với loại thông tin pháp luật có tính đặc thù này. Hiện nay, hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật còn chưa được quy định thống nhất giữa Nghị định số 161/2005/NĐ-CP ngày 25/12/2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996, Luật sửa đổi, bổ sung năm 2002 và Nghị định số 104/2004/NĐ-CP ngày 23/3/2004 của Chính phủ về Công báo nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo Nghị định số 161/2005/NĐ-CP thì việc dịch văn bản quy phạm pháp luật do Thông tấn xã Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao và cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quyết định việc dịch và có trách nhiệm dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài. Theo Nghị định số 104/2004/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành thì việc dịch Công báo (thực chất là dịch văn bản quy phạm pháp luật đã đăng trên Công báo) do Văn phòng Chính phủ phối hợp với Thông tấn xã Việt Nam thực hiện. Đây là những vấn đề cần được sửa đổi cho thống nhất trong quá trình xây dựng các dự thảo văn bản thay thế các Nghị định nói trên nhằm triển khai hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật có hiệu quả. [FONT=Arial][SIZE=2]Theo chúng tôi, hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật đòi hỏi kiến thức chuyên môn, luật pháp, người dịch phải có chuyên môn và khả năng sử dụng chính xác thuật ngữ pháp lý trong quá trình dịch. Do đó, đòi hỏi hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước: cơ quan ban hành (hoặc cơ quan được giao chủ trì soạn thảo văn bản) chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Chính phủ. Cần có các quy định thật cụ thể về việc thẩm định, kiểm tra đối với các bản dịch, đảm bảo để các từ ngữ trong các bản dịch phải chính xác, đúng nghĩa, được hiểu một cách rõ ràng, minh bạch, thống nhất; nội dụng bản dịch phải đúng với bản tiếng Việt. [FONT=Arial][SIZE=2]Bên cạnh đó, cần có những quy định nhằm khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động dịch văn bản quy phạm pháp luật, nhằm huy động khả năng của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động này. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài, góp phần vào việc thông tin đúng đắn chính sách, pháp luật của Nhà nước cần phải có những quy định cụ thể về điều kiện đối với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động này, đồng thời, phải có cơ chế giám sát chặt chẽ hơn nữa việc xuất bản các ấn phẩm dịch do các tổ chức, cá nhân thực hiện. [FONT=Arial][SIZE=2]+ Ngôn ngữ và thời hạn dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài [FONT=Arial][SIZE=2]Theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì không hạn chế về ngôn ngữ sẽ được dịch đối với các văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, Nghị định cũng chỉ nên hướng tới việc dịch văn bản quy phạm pháp luật ra một số thứ tiếng thông dụng. Quy định như vậy sẽ có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế ở nước ta hiện nay, đồng thời, định hướng cho việc hình thành đội ngũ cán bô, công chức ở một số cơ quan sẽ thực hiện nhiệm vụ này. [FONT=Arial][SIZE=2]Liên quan đến vấn đề thời hạn dịch văn bản quy phạm pháp luật, nhiều ý kiến cho rằng việc dịch văn bản cần được sớm thực hiện sau khi văn bản đó được ký và nên được hoàn thành trước khi chúng có hiệu lực. Theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 thì hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật được quy định cụ thể ngay trong văn bản đó nhưng không sớm hơn 45 ngày, kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành. Như vậy, thời điểm lý tưởng để dịch và đưa lên các trang tin điện tử chính thức của các cơ quan nhà nước là trong vòng 45 ngày. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận tiện để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận nhanh chóng văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam trước khi chúng có hiệu lực thi hành. Tuy nhiên, đối với những văn bản quy phạm pháp luật phức tạp, khối lượng trang dịch nhiều thì thời gian trên là khó thực hiện. Do đó, theo chúng tôi, nên xác định tiêu chí đối với các loại văn bản để xác định thời điểm cho phù hợp với tính chất của từng loại văn bản. [FONT=Arial][SIZE=2]+ Đăng tải trên trang tin chính thức và xuất bản các ấn phẩm dịch [FONT=Arial][SIZE=2]Để đảm bảo nguồn thông tin chính thức đối với các bản dịch văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước thực hiện, Nghị định cần có những quy định về việc đăng tải trên những tạp chí chính thức của cơ quan nhà nước nhằm khẳng định tính chính thống của nguồn thông tin. Cần lưu ý đến việc đăng tải trên một trang thông tin điện tử chính thức của Nhà nước. Việc đăng tải các bản dịch trên các trang tin diện tử phải được lưu trữ một cách có hệ thống, giúp cho người sử dụng dễ dàng tìm kiếm các quy định của pháp luật trong các lĩnh vực được dịch ra tiếng nước ngoài. Các trang thông tin điện tử có thể sử dụng để đăng chính thức như: Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ, trang tin điện tử của Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Văn phòng Quốc hội và cơ quan ban hành. Không nên thu phí đối với những bản dịch đưa lên trang tin của các cơ quan nhà nước. Ngoài ra, các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân có thể xuất bản các ấn phẩm dưới dạng in hoặc bản ghi điện tử để cung cấp có thu phí theo nhu cầu của các tổ chức, cá nhân. [FONT=Arial][SIZE=2]+ Nguồn lực thực hiện dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài [FONT=Arial][SIZE=2]Dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài khi đã được xác định là nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước đồng nghĩa với việc hình thành một loại nhiệm vụ mới đối với các cơ quan han hành văn bản. Điều đo đòi hỏi phải xác định thêm nhiệm vụ, sắp xếp tổ chức và hình thành đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài. Trước yêu cầu về khối lượng lớn văn bản cần dịch và,chất lượng bản dịch cho thấy các cơ quan ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương cần phải chuẩn bị nguồn nhân lực, vật lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nói trên.... Đây là vấn đề cần được các cơ quan quan tâm nhiều hơn nữa trong công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ dịch văn bản quy phạm pháp luật nói riêng, yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực nói chung. Cũng cần nhấn mạnh đây là hoạt động tương đối mới đối với các cơ quan ban hành văn bản, nếu giao nhiệm vụ này cho các cơ quan nhà nước thực hiện thì đòi hỏi phải có thời gian, lộ trình, kế hoạch, từng bước đưa hoạt động này đi vào nề nếp, hiệu quả./. [FONT=Arial][SIZE=2]
[FONT=Arial] [SIZE=2][COLOR=#0000ff][1][FONT=Arial][SIZE=2]. Ngày 03 tháng 6 năm 2008, Quốc hội thông qua Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Luật này sẽ có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2009, thay thế Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2002. Một trong những nội dung cần được quy định chi tiết là dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài. Nhằm góp phần cho việc xây dựng Dư thảo Nghị định quy định chi tiết về dịch văn bản quy phạm pháp luật ra tiếng nước ngoài, trong phạm vi bài viết, chúng tôi xin đóng góp một số ý kiến cá nhân về một số nội dung có liên quan [FONT=Arial][SIZE=2][COLOR=#0000ff][2][FONT=Arial][SIZE=2] . Vụ Hành chính – Văn phòng Chính phủ [FONT=Arial][SIZE=2]Source: vbpq.mof.gov.vn
Người đăng: Richard Nguyen, lúc 18:22 19/11/2016
** Nếu bài viết này có nội dung không phù hợp, xin Thông báo vi phạm

GỬI BẰNG ĐIỆN THOẠI
Soạn 1081007 Nội dung cần gửi gửi đến 0908.19.2464

Chào bạn.
Sau khi bạn đăng nhập, chỗ này sẽ hiện ra công cụ để bạn viết bài bình luận.
Sau khi bạn gửi bài bình luận, thì chủ đề (nội dung bài viết chính) sẽ được cập nhật về đầu trang. (Giống như việc up tin ở nhiều diễn đàn khác).



Hotline: 0909108890
HƯỚNG DẪN
Hướng dẫn đăng tin
Cách SEO một bản tin
Câu hỏi thường gặp